Vis eten en visolie : gezond of niet?


Vis eten en visolie: gezond of niet

Is vis eten en visolie slikken dan wel zo interessant als het op het eerste zich lijkt? “Nee,” klinkt resoluut het antwoord van Dos Winkel, onderwaterfotograaf, natuurbeschermer en auteur van "Wat is er mis met vis?! en visolie" en recent "De Huilende Zee". Volgens Winkel zijn er verschillende goede redenen om onmiddellijk met vis en visolie consumptie te stoppen.

In de eerste plaats de mondiale overbevissing en de gigantische bijvangsten: wereldwijd gaat ruim 40 miljard kilo vis en andere zeedieren – waaronder dolfijnen en andere kleine walvisachtigen, zeeschildpadden en vooral veel vissoorten die men niet mag of wil vangen – dood terug overboord. Dit is een onvoorstelbare slachting. Als dit in de bovenwaternatuur zou gebeuren, dan zou de hele wereld op zijn kop staan, maar wat er onderwater gebeurt is uit het oog en (dus) ook uit het hart. Van alle roofvissen is nog maar zo´n 10% over. Als de vangst op blauwvintonijn doorgaat zoals dat nu gebeurt, is de soort over enkele jaren uitgestorven. Geld is de grote drijfveer achter de uitroeiing van het leven in de oceanen.

Jaarlijks wordt er ruim 38 miljard kilo vis gevangen om verwerkt te worden tot… vis-, varkens- en kippenvoer. Varkens eten wereldwijd tweemaal zoveel vis als alle Japanners in een heel jaar en zesmaal zoveel als alle Amerikanen. Om een kilo kweekvis te verkrijgen is er tussen de 2 en 6 kilo wilde vis nodig. De wereld “up-side-down”. Kweekvis was ooit bedoeld om de oceanen te redden van de ondergang en nu is precies het tegenovergestelde het geval.

Gezonde vis of visolie ? Hoe vetter de vis, hoe meer gifstoffen die bevat. Inmiddels begint het heel langzaam bij de consument door te dringen dat het meer dan 100 jaar gebruiken van de oceanen als de grootste vuilnisbak ter wereld, gevolgen heeft voor de dieren die in dat vervuilde water leven. Vis en visolie zijn feitelijk oneetbaar geworden. Het probleem is dat er door Europa wel maximaal toegestane hoeveelheden dioxines, pcb, methylkwik en andere gevaarlijke stoffen aangegeven worden, maar dat de combinaties van de toegestane hoeveelheden gifstoffen in veel gevallen uiteindelijk tot allerlei soorten kanker leiden.

Ook mangrovebossen staan onder enorme druk. Deze unieke natuurgebieden en kraamkamers van honderden vissoorten worden gekapt om plaats te maken voor garnalen- en viskwekerijen. Niet alleen de vissoorten, die veilig tussen de welig begroeide mangrovewortels groot kunnen worden, worden bedreigd door het verdwijnen van deze ecosystemen, ook onder andere diersoorten die heel specifiek in mangrovegebieden voorkomen vallen volop slachtoffers. Zo is op Java een typische waadvogel (de Maleise nimmerzat) zo goed als uitgestorven.

Tot slot misschien wel de belangrijkste reden om te stoppen met vissen en vis of visolie te consumeren: de oceanen verzuren in een veel hoger tempo dan wetenschappers ooit gedacht hadden. Deze verzuring is het gevolg van de veel te hoge CO2-productie. De oceanen nemen 50% van alle CO2 op, maar kunnen dat nauwelijks nog bolwerken. Het gevolg is dat het water verzuurt, waardoor alle organismen die kalk bevatten langzaam, maar vooral zeker oplossen. Volgens wetenschappers zullen alle koraalriffen tegen 2060 verdwenen zijn. De kalken huisjes van de poliepjes zijn dan opgelost. Datzelfde geldt voor heel veel soorten plantaardig en dierlijk plankton die ook heel vaak een kalkhoudend skeletje hebben. Plankton is nu net de basis van al het leven op aarde. Net als de steeds sneller verdwijnende en CO2-opnemende en O2-afgevende regenwouden ten gunste van soja- en maïsplantages waarvan de opbrengst dient als veevoer, lost nu ook het plankton in de oceanen op. Het plantaardige plankton (fytoplankton) is niet alleen de belangrijkste CO2-opnemer, maar zorgt voor minstens 70% van alle zuurstof op aarde. Zonder zuurstof gaat alles dood – zo simpel is het. In vissenpoep zit calciumcarbonaat, een prachtige buffer voor het verzurende CO2. We halen echter dankzij ruim 22 miljard euro op jaarbasis alle vis uit het water, waardoor de verzuring niet gestopt kan worden. Hoe meer vis in de zee en hoe minder CO2 wij produceren, hoe langer de Homo sapiens op aarde zal rondlopen.

De oplossing

Daar de vee- en vleesindustrie verantwoordelijk is voor bijna 20% van alle broeikasgassen, is een van de meest simpele oplossingen het drastisch verminderen van de vleesconsumptie en het stoppen met het eten van vis. Uiteraard moet vis wel beschikbaar blijven voor de 500 miljoen mensen in derde wereldlanden die niets anders hebben dan vis. Helaas vist Europa juist daar nu met ons belastinggeld de vis voor deze mensen weg. Uiteraard zijn er nog veel meer oplossingen mogelijk, maar daarvoor verwijs ik naar: De Huilende Zee, van Dos Winkel (voorjaar 2010) – Uitgeverij Elmar, € 29,95.

En wat dan met de omega-3 vetzuren in vis en visolie ? Voor slechts één liter visolie moet tot 120 kg vis dood. Maar vissen maken zelf helemaal geen omega-3 aan; ze krijgen het enkel via hun voeding binnen. Deze omega 3 zit in sommige soorten plantaardig plankton, eencellige algen die makkelijk te kweken zijn. Daar hebben we dus niet eens vis voor nodig!  En beter nog….Plantaardige omega 3  zoals deze van Amanprana zijn beter voor de vis, beter om de verzuring van de oceanen tegen te gaan en beter voor de gezondheid van de mens. Okinawa omega van Amanprana levert je omega-3 vetzuren  zonder de nadelen van visolie.

Een kort filmpje over de verzuring van de oceanen vindt u hier: http://www.greenpeace.org/international/en/multimedia/videos/Ocean-Acidification-in-a-nutshell-/