Foto: Dos Winkel

Mangrovebossen zijn belangrijk
voor koraal, vis en garnaalkwekerijen

Afgezien van directe beschadigingen van koraal, blijken ook meer indirecte effecten een rol te spelen: ecologische veranderingen die over een afstand van tientallen kilometers een impact hebben op het functioneren van koraalriffen. Ecologen van de Wageningse Resource Ecology Group zien dit onder andere in hun onderzoeksgebied in Indonesië. In het Beraugebied langs de kust van Oost-Kalimantan ligt een ring van koraaleilanden en riffen rond een estuarium, waar de kustlijn oorspronkelijk dicht begroeid was met mangrovebos.

Dr. Fred de Boer: “Het wordt steeds duidelijker dat mangroven, maar ook zeegrasvelden, een belangrijke broedkamer rol vervullen voor nabijgelegen koraalriffen. Het blijkt dat in gebieden waar mangroven of zeegrasvelden zijn verdwenen, sommige vissoorten en het koraal sterk afnemen of zelfs verdwijnen.” De rol die mangroven of zeegrasvelden spelen heeft enerzijds te maken met de bescherming tegen predatie, anderzijds met het aanbod van voedsel voor opgroeiende vissen. Die vissen migreren tijdens hun verschillende levensstadia van bijvoorbeeld mangroven naar zeegrasvelden en naar koraalgebieden. “Deze link tussen koralen en mangroven speelt soms over enkele tientallen kilometers en zelfs in bijzondere gevallen nog verder”, zegt De Boer, die samenwerkt met onder andere ir. Paul van Zwieten van de leerstoelgroep Aquacultuur en Visserij, binnen het Rescopar-project. Dit project richt zich onder meer op de interacties tussen mangroven, vispopulaties en koraalriffen in Indonesië en Vietnam.

Niet alleen is de instandhouding van mangroven en zeegrasvelden belangrijk voor de natuurlijke rijkdom van nabijgelegen ecosystemen, het is ook economisch van belang, omdat ook sommige commercieel interessante vissen een negatieve trend laten zien als het mangroveareaal vermindert.

Een ander belangrijk punt is dat mangroven als een soort filter functioneren tussen rivieren en kustzones. De Boer: “Eutrofiëring (algenoverwoekering), dat desastreus kan zijn voor koralen, is beduidend minder in gebieden met een goed ontwikkeld mangrovebos. Daarnaast zijn vissen die in mangroven of zeegrasvelden kunnen opgroeien, belangrijk voor de 'gezondheid' van koraal." Miriam Schutter vult aan: "Dit heeft te maken met niet-symbiotische algen die het koraal kunnen overwoekeren. Er zijn diverse vissoorten die algen opeten en zo voor dit evenwicht zorgen."